Đi xem căn hộ mẫu, hầu hết khách chỉ nhìn bếp, ban công, hướng view. Rất ít người hỏi thang bộ thoát hiểm ở đâu, có mấy bình chữa cháy trên mỗi tầng, hay tòa nhà đã được nghiệm thu PCCC chưa. Sau hàng loạt vụ cháy nhà ở nhiều người ở gây chú ý dư luận mấy năm gần đây, câu hỏi này đáng ra phải nằm trong checklist xem nhà, ngang hàng với hướng ban công hay diện tích thông thủy.

Chung cư phải đạt chuẩn PCCC nào theo luật?

Trả lời thẳng: Mọi chung cư từ 5 tầng hoặc khối tích trên 5.000m³ phải tuân thủ QCVN 06:2022/BXD (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình), còn dụng cụ chữa cháy trong từng khu vực áp theo TCVN 3890:2023. Công trình từ 7 tầng trở lên bắt buộc có Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế PCCC và văn bản nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào sử dụng.

Hai văn bản này không phải khuyến nghị, mà là quy chuẩn bắt buộc do Bộ Xây dựng ban hành. Chủ đầu tư không thể bàn giao căn hộ hợp pháp nếu tòa nhà chưa được cơ quan Cảnh sát PCCC nghiệm thu, bất kể tiến độ hoàn thiện nội thất tới đâu.

Hành lang chung cư dẫn tới lối thoát hiểm
Hành lang thoát hiểm phải luôn thông thoáng, không có vật cản hay đồ đạc cư dân để chắn lối.

6 điều cần tự kiểm tra trước khi đặt cọc

Không cần chuyên môn kỹ thuật, người mua vẫn tự quan sát được phần lớn dấu hiệu an toàn cháy nổ ngay lúc xem căn hộ mẫu hoặc công trình thực tế.

Vì sao tiêu chuẩn bình chữa cháy đáng chú ý riêng?

TCVN 3890:2023 quy định mọi khu vực trong nhà và công trình, kể cả nơi đã có hệ thống chữa cháy tự động, vẫn phải trang bị bình chữa cháy xách tay hoặc bình có bánh xe. Bình phải đặt ở vị trí dễ thấy, dễ lấy, màu đỏ hoặc có chỉ dẫn rõ ràng, không được dồn tập trung một chỗ trừ kho dự trữ riêng. Tiêu chuẩn còn yêu cầu lượng bình dự trữ thay thế không dưới 10% tổng số bình đang lắp đặt.

Chi tiết kỹ thuật này nghe có vẻ nhỏ, nhưng lại là thứ dễ kiểm tra bằng mắt nhất khi đi xem nhà thực tế, không cần đợi hồ sơ giấy tờ.

Cầu thang bộ trong sảnh chung cư
Cầu thang bộ vừa là lối đi hàng ngày, vừa là đường thoát hiểm chính khi có sự cố.

Dự án chưa bàn giao thì kiểm tra thế nào?

Với căn hộ hình thành trong tương lai, người mua chưa thể tận mắt kiểm tra hệ thống PCCC hoàn chỉnh. Vẫn có cách xác minh gián tiếp: hỏi thẳng sàn phân phối về hồ sơ thẩm duyệt thiết kế PCCC đã được phê duyệt chưa (bước này làm trước khi thi công phần thô, không đợi tới lúc bàn giao), và điều khoản hợp đồng mua bán có ràng buộc chủ đầu tư phải hoàn tất nghiệm thu PCCC trước ngày bàn giao hay không. Thiếu điều khoản này là một dấu hiệu cần hỏi lại kỹ hơn, không phải lý do từ chối mua ngay, vì nhiều hợp đồng mẫu chuẩn đã có sẵn ràng buộc này theo quy định pháp luật xây dựng.

Quy mô công trình Yêu cầu bắt buộc
Từ 5 tầng hoặc khối tích >5.000m³ Áp dụng QCVN 06:2022/BXD, có hệ thống báo cháy tự động
Từ 7 tầng trở lên hoặc khối tích ≥5.000m³ Bắt buộc thẩm duyệt thiết kế PCCC + nghiệm thu PCCC trước khi sử dụng
Mọi khu vực trong nhà Trang bị bình chữa cháy xách tay theo TCVN 3890:2023, kể cả nơi đã có hệ thống tự động
Chung cư bao nhiêu tầng thì bắt buộc có giấy nghiệm thu PCCC?
Từ 7 tầng trở lên hoặc tổng khối tích từ 5.000m³, công trình bắt buộc có Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế PCCC và văn bản nghiệm thu PCCC do cơ quan Cảnh sát PCCC cấp trước khi đưa vào sử dụng, theo QCVN 06:2022/BXD.
Ai chịu trách nhiệm trang bị PCCC cho chung cư trước khi bàn giao?
Chủ đầu tư và ban quản lý tòa nhà chịu trách nhiệm trang bị đầy đủ hệ thống PCCC đạt chuẩn trước khi bàn giao, sau đó duy trì bảo dưỡng, kiểm định thiết bị định kỳ và tổ chức tập huấn PCCC cho cư dân ít nhất 1 lần mỗi năm.
Cửa thoát hiểm chung cư có được phép khóa không?
Không. Theo QCVN 06:2022/BXD, cửa thoát hiểm tuyệt đối không được lắp chốt, khóa hay bất kỳ thiết bị nào cản trở việc mở từ bên trong, để đảm bảo lối thoát luôn sẵn sàng sử dụng khi có sự cố cháy nổ.
Bình chữa cháy trong chung cư cần kiểm tra định kỳ bao lâu một lần?
TCVN 3890:2023 không ấn định mốc tháng/năm cố định cho bình chữa cháy xách tay, mà yêu cầu ban quản lý kiểm tra và thay thế đúng theo hạn sử dụng ghi trên từng bình, đồng thời luôn dự trữ tối thiểu 10% số bình để thay thế khi cần, không để bình hết hạn hoặc hỏng vẫn treo trên tường cho đủ số lượng. Riêng hệ thống báo cháy tự động (khác bình chữa cháy) có lịch kiểm tra định kỳ ít nhất 2 lần mỗi năm và bảo dưỡng tối thiểu 2 năm một lần.