Hai anh em góp tiền mua chung 1 căn hộ để đầu tư, hoặc vợ chồng chưa đăng ký kết hôn cùng đứng tên một chỗ ở, là tình huống thực tế xảy ra thường xuyên hơn nhiều người nghĩ. Sổ hồng đứng tên chung không sai luật, nhưng cách chia quyền quyết định sau này mới là phần dễ phát sinh tranh chấp nếu không thỏa thuận rõ từ đầu.
Sổ hồng đứng tên chung được ghi như thế nào?
Trả lời thẳng: Theo Điều 135 Luật Đất đai số 31/2024/QH15, khi nhiều người cùng chung quyền sử dụng đất hoặc sở hữu chung nhà ở, Giấy chứng nhận (sổ hồng) phải ghi đầy đủ tên của tất cả những người đó. Nếu các đồng sở hữu có yêu cầu, có thể cấp chung 1 giấy chứng nhận và trao cho người đại diện giữ, nhưng thông tin tên tất cả người chung quyền vẫn được ghi đầy đủ trong đó.
Quyền và nghĩa vụ giữa các đồng sở hữu là ngang nhau trong việc khai thác, quản lý, định đoạt tài sản chung, bất kể ai góp bao nhiêu tiền, trừ khi có thỏa thuận riêng bằng văn bản quy định tỷ lệ sở hữu khác nhau.
Muốn bán hoặc thế chấp căn hộ đứng tên chung thì làm sao?
Nguyên tắc bắt buộc: khi chuyển nhượng, tặng cho, hoặc thế chấp quyền sử dụng đất/nhà ở đứng tên chung, phải có sự đồng ý bằng văn bản, có công chứng hoặc chứng thực, của TẤT CẢ những người có chung quyền sở hữu. Một người không thể tự ý bán phần của mình nếu người còn lại không đồng ý, trừ trường hợp phần sở hữu đã tách thửa hoặc phân chia rõ theo phần riêng biệt và đã đăng ký biến động.
Đây chính là điểm nhiều người góp tiền mua chung không lường trước: muốn bán gấp để xoay tiền việc khác nhưng người đồng sở hữu kia không đồng ý ký, giao dịch coi như đứng yên cho tới khi thống nhất được.
Nên chuẩn bị gì trước khi cùng đứng tên chung?
- Lập thỏa thuận góp vốn riêng, ghi rõ tỷ lệ đóng góp và tỷ lệ sở hữu tương ứng nếu không chia đều 50/50
- Thống nhất trước kịch bản khi một bên muốn bán, cho thuê, hoặc thế chấp phần của mình
- Ghi rõ ai là người đại diện đứng tên giữ sổ hồng nếu chỉ cấp 1 bản chung
- Cân nhắc công chứng thỏa thuận góp vốn để có giá trị pháp lý khi phát sinh tranh chấp sau này Không bắt buộc theo luật đất đai nhưng giúp tránh tranh chấp miệng khó chứng minh